थेट उत्तर
थायलंडच्या Department of Business Development (DBD) ने 36,277 परदेशी-संबंधित कंपन्यांना जमीन मालकीच्या नियमांचे पालन तपासण्यासाठी अधिकृत चौकशीखाली आणले आहे. यातील 31,516 कंपन्या अशा आहेत जिथे परदेशी भांडवल कागदोपत्री 49% च्या मर्यादेखाली दाखवले गेले आहे, पण प्रत्यक्ष नियंत्रण परदेशी व्यक्तीकडेच आहे असा संशय आहे. फुकेतमध्ये थाई कंपनीच्या नावाने व्हिला किंवा जमीन घेतलेल्या मराठी गुंतवणूकदारांसाठी ही बातमी दुर्लक्ष करण्यासारखी नाही, वेळीच कायदेशीर तपासणी करणे आवश्यक झाले आहे.
गेली अनेक वर्षे परदेशी नागरिक थाई मित्र किंवा एजंटच्या नावे "नॉमिनी शेअरहोल्डर" ठेवून जमीन खरेदी करत आले, कारण थायलंड कायद्याने परदेशी व्यक्तीला थेट जमीन मालकी नाकारते. Thairath च्या वृत्तानुसार ही चौकशी बँकॉक आणि आजूबाजूचे पाच प्रांत, तसेच चोनबुरी, सुरत थानी आणि फुकेतसह दहा प्रमुख पर्यटन प्रांत मिळून एकूण 16 प्रांतांत पसरलेली आहे. म्हणजेच हे एकट्या फुकेत बाजारापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण देशपातळीवरील धोरणात्मक बदल आहे.
कायदा नेमका काय सांगतो?
- Foreign Business Act (1999) नुसार, ज्या कंपनीत 49% पेक्षा जास्त भांडवल परदेशी असेल ती "परदेशी कंपनी" मानली जाते; याखालील कंपन्या थाई मानल्या जाऊन जमीन खरेदी करू शकतात
- Land Code Act B.E. 2497 (1954) नुसार परदेशी नागरिकांना थेट जमीन मालकी पूर्णपणे निषिद्ध आहे, फक्त Board of Investment मान्यताप्राप्त प्रकल्पांसाठी अपवाद आहे, ज्यासाठी किमान 40 दशलक्ष THB गुंतवणूक आवश्यक असते
- DBD केवळ शेअरहोल्डर नोंदी नाही, तर प्रत्यक्ष निर्णय कोण घेतो, पैसे कोणी दिले आणि उत्पन्न कोणाला मिळते हेही तपासत आहे
- बाजार अंदाजानुसार फुकेतमधील परदेशी मालकीच्या व्हिलांपैकी 60-70% थाई कंपन्या आणि नॉमिनी शेअरहोल्डरमार्फत नोंदणीकृत आहेत
दंड आणि जोखीम किती गंभीर आहे?
नॉमिनी रचना सापडल्यास Foreign Business Act अंतर्गत 10 लाख THB पर्यंत दंड आणि/किंवा 3 वर्षे तुरुंगवास होऊ शकतो. यापेक्षाही मोठा धोका म्हणजे जमीन विभाग जमीन 180 दिवसांत विकण्याचे आदेश देऊ शकतो. जर विक्री झाली नाही, तर सरकार स्वतः लिलाव करू शकते.
फुकेतमध्ये ऑगस्ट 2026 मध्ये झालेल्या "फेज-4" कारवाईत नॉमिनी नेटवर्कशी संबंधित 16 जणांवर खटला दाखल झाला (10 थाई, 6 परदेशी नागरिक, ज्यात कॅनेडियन, रशियन आणि एका कझाक नागरिकाचा समावेश आहे). एका व्यापक फुकेत तपासणीत 361 कंपन्यांची छाननी झाली, त्यातील 149 कायदेशीर संस्था संशयास्पद परदेशी शेअरहोल्डिंगसह जमीन धारण करताना आढळल्या, परिणामी 114 खटले दाखल झाले आणि 39 दंड ठोठावले गेले.
हे कोणासाठी लागू नाही?
कंडोमिनियम खरेदीदारांना दिलासा आहे. फ्रीहोल्ड कंडो युनिट थेट परदेशी नावावर घेणे कायदेशीर आहे, फक्त इमारतीतील एकूण परदेशी मालकीचा वाटा 49% च्या आत राहायला हवा. DBD ची ही चौकशी फक्त जमीन धारण करणाऱ्या कंपन्यांपुरती मर्यादित आहे, कंडोमिनियम मालकीवर याचा काहीही परिणाम होत नाही.
पर्यायी आणि सुरक्षित मार्ग कोणते?
- लीजहोल्ड: 30 वर्षांसाठी जमिनीचा भाडेपट्टा, नूतनीकरणाचे पर्याय शक्य पण कायदेशीर हमी नाही; फ्रीहोल्डपेक्षा साधारण 15-30% स्वस्त
- इमारत आणि जमीन वेगळी ठेवणे - जमीन भाड्याने, बांधकाम मालकीचे
- खरा थाई भागीदार, जो प्रत्यक्ष व्यवसाय व गुंतवणुकीत सहभागी असतो
- फ्रीहोल्ड कंडोमिनियम युनिट खरेदी
आता काय करावे?
ज्यांनी आधीच थाई कंपनीमार्फत जमीन घेतली आहे, त्यांनी तातडीने स्वतंत्र कायदेशीर तपासणी करून घ्यावी. रचना धोक्यात असल्यास वकील लीजहोल्डमध्ये रूपांतर, खरा थाई भागीदार आणणे किंवा जमीन विकून इमारतीवरील हक्क कायम ठेवणे असे पर्याय सुचवू शकतो. कोणताही व्यवहार करण्यापूर्वी प्रत्यक्ष जागेला भेट देणे, वकिलाशी चर्चा करणे आणि सर्व कागदपत्रे स्थानिक पातळीवर पडताळणे अत्यंत आवश्यक आहे. थायलंड मालमत्तासारख्या स्थानिक तज्ज्ञांची मदत घेतल्यास ही प्रक्रिया अधिक सुरक्षित होते.
36,277 कंपन्या आणि 16 प्रांत व्यापणारी ही चौकशी एकदाची मोहीम नसून दीर्घकालीन धोरणात्मक बदल दर्शवते. जे गुंतवणूकदार वेळीच रचना बदलतील, तेच आपली मालमत्ता आणि मनःशांती दोन्ही सुरक्षित ठेवू शकतील; जे या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष करतील त्यांना सक्तीची विक्री आणि गुन्हेगारी खटल्यांचा धोका राहील.
स्रोत: Thairath