थेट उत्तर: काय बदललं आहे?
थायलंडच्या Ministry of Commerce च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, नॉमिनी मालकीची लक्षणं दाखवणाऱ्या नव्या कंपन्यांची नोंदणी 561 वरून 141 वर, म्हणजे थेट 75% ने घसरली आहे. जे परदेशी नागरिक (यात मराठी आणि भारतीय गुंतवणूकदारही आहेत) थाई कंपनी उभारून, प्रॉक्सी शेअरहोल्डर्सच्या नावावर जमीन किंवा विला खरेदी करत होते, त्यांच्यासाठी हा फक्त आकडा नाही, तर त्यांच्या मालमत्तेला थेट धक्का आहे.
Ministry of Commerce स्वतः सांगते की 141 ही संख्या फक्त हिमनगाचं टोक आहे. आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या हजारो नॉमिनी कंपन्या या आकडेवारीत येतच नाहीत. पण दिशा स्पष्ट आहे: नोंदणीच्या टप्प्यावरच अधिकारी आता नॉमिनी योजना ओळखून त्या नाकारत आहेत.
नियम इतके कडक का झाले? DBD Order No. 2/2026 समजून घ्या
हे सगळं एका ठोस धोरणामुळे घडत आहे. थायलंडच्या Department of Business Development (DBD) ने Order No. 2/2026 जारी केला, जो 1 ऑगस्ट 2026 पासून लागू झाला. याचा उद्देश स्पष्ट आहे: परदेशी व्यक्तींना नॉमिनी शेअरहोल्डर्समार्फत थाई कंपन्यांवर नियंत्रण मिळवण्याच्या पळवाटा बंद करणे.
या नव्या नियमांनुसार आता कंपनीच्या संपूर्ण आयुष्यभर, म्हणजे फक्त स्थापनेच्या वेळीच नाही तर शेअरहोल्डिंगमध्ये होणाऱ्या प्रत्येक बदलाच्या वेळी, कागदपत्रं आणि तपासणी वाढवण्यात आली आहे. दुसऱ्या एका DBD डेटासेटनुसार, 0.01-49.99% परदेशी भागीदारी असलेल्या कंपन्यांची नोंदणी Q1 2026 मध्ये 51% आणि 1 ते 31 मे 2026 दरम्यान 65% घसरली. मध्य-2026 पर्यंत अंदाजे 1,19,000 कंपन्या या जोखीम श्रेणीत मोडतात असा अंदाज आहे.
फुकेत आणि सामुईतील विला मालकांना याचा नेमका काय अर्थ?
बाजारातील अंदाजानुसार, फुकेत आणि Koh Samui मधील जमिनीवर बांधलेल्या विलांपैकी 40-60% विला नॉमिनी मालकीची लक्षणं दाखवणाऱ्या कंपन्यांमार्फत खरेदी झाल्या आहेत. Department of Special Investigation (DSI) ने Phuket, Krabi आणि Surat Thani सारख्या रिसॉर्ट प्रांतांमध्ये तपासणी आधीच वाढवली आहे.
थाई न्यायालयांनी अनेकवेळा असे आदेश दिले आहेत की जिथे थाई शेअरहोल्डर प्रत्यक्षात परदेशी नियंत्रकासाठी नॉमिनी असल्याचं सिद्ध झालं, तिथे जमिनीची सक्तीने विक्री करावी लागली. शिवाय नॉमिनी कंपनी चालवण्याचा वार्षिक खर्च साधारण 50,000-1,50,000 THB असतो, तरीही ही रचना कायदेशीर ठरेल याची कोणतीही खात्री नसते.
कायदेशीर पर्याय काय आहेत?
थायलंडचा Land Code (Section 86) परदेशी नागरिकांना थेट जमीन मालकीस स्पष्टपणे मनाई करतो. Foreign Business Act (1999) नुसार निर्बंधित क्षेत्रांमध्ये (जमीन मालकीसह) परदेशी व्यक्ती 49% पेक्षा जास्त शेअर्स धारण करू शकत नाही. नॉमिनी योजना याच नियमाला बगल देण्यासाठी तयार केल्या जातात.
याला पर्याय म्हणून खालील मार्ग कायदेशीर आणि सुरक्षित मानले जातात:
- लाँग-टर्म लीजहोल्ड (30+30+30 वर्षे): जमीन थाई मालकाकडून भाडेतत्त्वावर घेतली जाते, तर त्यावरील घर परदेशी व्यक्तीच्या नावावर नोंदणीकृत केले जाऊ शकते.
- फ्रीहोल्ड कोंडोमिनियम: इमारतीतील परदेशी कोटा एकूण क्षेत्रफळाच्या 49% पेक्षा जास्त नसेल तर परदेशी व्यक्ती पूर्ण फ्रीहोल्ड मालकी घेऊ शकते.
- usufruct अधिकार: जमीन विभागाकडे नोंदणीकृत आयुष्यभराचा वापर हक्क.
शिक्षा किती गंभीर आहे?
नॉमिनी रचना वापरल्यास Foreign Business Act अंतर्गत 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि 10 लाख THB पर्यंत दंड होऊ शकतो. न्यायालय जमिनीच्या सक्तीच्या विक्रीचाही आदेश देऊ शकते. यात फक्त परदेशी गुंतवणूकदारच नाही, तर नॉमिनी बनलेल्या थाई शेअरहोल्डर्सवरही गुन्हेगारी जबाबदारी येते.
आता काय करावं?
हा 75% घसरणीचा आकडा वेगळी घटना नाही, तर एका मोठ्या पद्धतशीर बदलाचा भाग आहे. थाई प्रशासन आता डिजिटल विश्लेषण साधनं, विभागांमधील डेटा शेअरिंग आणि राजकीय दबाव या सगळ्यांचा वापर करत आहे. जर तुमची मालमत्ता सध्या प्रॉक्सी कंपनीमार्फत धारण केली गेली असेल, तर तपासणी येण्याची वाट न पाहता आताच कायदेशीर ऑडिट करून घेणं शहाणपणाचं आहे. थायलंड मालमत्ता टीम अशा गुंतवणूकदारांना योग्य, कायदेशीर पर्यायांकडे मार्गदर्शन करण्यास मदत करू शकते.
स्रोत: Thailand Business News